Haarverlies is een verzamelterm. Er zijn verschillende vormen, met elk hun eigen oorzaak en verloop. In de praktijk gaat het bij volwassenen het vaakst om erfelijke, patroongebonden haaruitval, ook wel androgenetische alopecia genoemd. Juist daardoor lopen algemene uitspraken over “haarverlies” vaak door elkaar.
De meest voorkomende vorm begint meestal na de puberteit
De meest voorkomende vorm van blijvende haaruitval begint doorgaans pas na de puberteit. Bij mannen verloopt dat meestal volgens een herkenbaar patroon, met terugtrekkende inhammen en later dunner haar op de kruin. Bij vrouwen is het beeld meestal diffuser, met minder volume bovenop en een bredere scheiding, terwijl de voorste haarlijn vaak behouden blijft.
Hoe vaak komt het voor bij mannen?
Bij mannen is haarverlies zeer gebruikelijk. Een veel aangehaalde schatting is dat 30 tot 50 procent van de mannen er op 50-jarige leeftijd mee te maken heeft. Andere medische bronnen beschrijven het nog scherper per leeftijdsgroep: ongeveer 1 op de 5 mannen in de twintig, 1 op de 3 in de dertig en bijna de helft in de veertig vertoont tekenen van mannelijke kaalheid. Op hogere leeftijd loopt dat verder op, met schattingen rond 50 procent op 50-jarige leeftijd en circa 80 procent rond 70-jarige leeftijd, afhankelijk van populatie en meetmethode.
Hoe vaak komt het voor bij vrouwen?
Ook bij vrouwen is haarverlies veel gebruikelijker dan vaak wordt gedacht. DermNet noemt dat rond 40 procent van de vrouwen op 50-jarige leeftijd tekenen van haarverlies laat zien. In een veel geciteerde review wordt dat verder uitgesplitst: ongeveer 12 procent ontwikkelt vóór het 29e jaar klinisch zichtbaar vrouwelijk haarverlies, 25 procent vóór het 49e jaar, 41 procent vóór het 69e jaar, en meer dan de helft heeft er in enige mate mee te maken vóór het 79e jaar.
Vanaf welke leeftijd begint het meestal?
Het korte antwoord is: eerder bij mannen, later bij vrouwen. Bij mannen kan haarverlies al kort na de puberteit beginnen en wordt het vaak voor het eerst zichtbaar in de late tienerjaren, twintig of dertig. Bij vrouwen ontstaat het gemiddeld later, en neemt de frequentie duidelijk toe na de menopauze. Dat betekent niet dat haarverlies op jonge leeftijd zeldzaam is, maar wel dat leeftijd een belangrijke factor is in hoe vaak het voorkomt.
Niet elk haarverlies is blijvend
Wie meer haaruitval ziet, heeft niet automatisch te maken met erfelijke kaalheid. Tijdelijke vormen van haarverlies, zoals telogeen effluvium, kunnen op elke leeftijd voorkomen. Daarbij verschuift een groter deel van de haren tegelijk naar de rustfase, vaak na een lichamelijke of psychische belasting, zoals ziekte, koorts, operatie, stress, gewichtsverlies of hormonale veranderingen. Bij zo’n vorm begint de toegenomen uitval meestal pas 2 tot 4 maanden na de uitlokkende gebeurtenis.
Wie zich na de eerste tekenen van haarverlies gaat oriënteren op behandelmogelijkheden, komt online al snel uit bij producten als regaine foam, al hangt de vraag of zo’n middel passend is uiteindelijk af van het type haarverlies en de onderliggende oorzaak.
Wanneer is haaruitval nog normaal?
Een zekere dagelijkse haaruitval is normaal. Medische bronnen noemen grofweg 50 tot 100 haren per dag als gebruikelijke range. Pas wanneer de uitval duidelijk toeneemt, langer aanhoudt of gepaard gaat met zichtbare verdunning, kale plekken of veranderingen van de hoofdhuid, is er reden om verder te kijken naar de oorzaak.
Waarom lopen cijfers soms uiteen?
Cijfers over haarverlies verschillen regelmatig per bron. Dat komt vooral doordat studies niet altijd hetzelfde meten. De ene bron kijkt naar iedere zichtbare vorm van dunner wordend haar, de andere alleen naar klinisch duidelijke kaalheid. Ook spelen leeftijd, afkomst, gebruikte indeling en de onderzochte populatie een rol. Daarom is het verstandiger om percentages als bandbreedtes te lezen dan als absolute waarheden.
Conclusie
Haarverlies komt veel voor, en meestal vaker dan mensen denken. De meest voorkomende vorm, patroon haarverlies, begint doorgaans na de puberteit. Bij mannen wordt het vaak al in de twintig of dertig zichtbaar en neemt het sterk toe met de leeftijd. Bij vrouwen ontstaat het gemiddeld later, maar ook daar lopen de cijfers duidelijk op, vooral vanaf middelbare leeftijd en na de menopauze. Wie het onderwerp goed wil begrijpen, moet daarom niet alleen vragen óf haarverlies voorkomt, maar ook om welk type het gaat, op welke leeftijd, en in welk patroon het zich ontwikkelt.
